góry - turystyka górska - wspinaczka - jaskinie - wyprawy - schroniska - zdjęcia - tatry - k2
|
Góry zimą
Koniec roku 2001 okazał się jednym z najczarniejszych w historii polskich gór i ratownictwa górskiego. Jednego dnia w lawinach zginęło pięć osób, w tym dwóch ratowników TOPR spieszących na pomoc turystom przysypanym przez lawinę. Serwis ten ma pomóc w poznaniu niebezpieczeństw związanych z uprawianiem zimowej turystyki górskiej.
Lawiny
Stopnie zagrożenia lawinowego:
| Stopień zagrożenia |
Stabilność pokrywy śniegowej |
Prawdopodobieństwo wyzwolenia (zejścia) lawiny |
Zalecenia dla ruchu osób |
1
mały
(nieznaczny)
| pokrywa śniegowa jest na ogół utrwalona i stabilna (związana) |
wyzwolenie lawiny jest możliwe na bardzo niewielu skrajnie stromych stokach, tylko przy dodatkowym dużym obciążeniu*** |
na ogół bezpieczne warunki dla wędrówek |
|---|
2
umiarkowany
| pokrywa śniegowa jest tylko na niektórych* bardziej stromych stokach umiarkowanie stabilna, na ogół jednak wystarczająco utrwalona |
wyzwolenie lawiny możliwe przede wszystkim na określonych** bardziej stromych stokach, tylko przy dodatkowym dużym obciążeniu***; nie należy się spodziewać samorzutnego schodzenia większych lawin |
korzystne warunki dla wędrówek pod warunkiem uwzględnienia lokalnych rejonów** zagrożeń |
|---|
3
znaczny
| na wielu* stromych stokach pokrywa śniegowa jest utrwalona tylko umiarkowanie lub słabo |
wyzwolenie lawiny jest prawdopodobne już przy małym obciążeniu dodatkowym*** przede wszystkim na określonych** stromych stokach; od przypadku do przypadku możliwe jest samorzutne schodzenie średnich bądź także pojedynczych dużych lawin |
poruszanie się wymaga doświadczenia oraz posiadania zdolności do lawinoznawczej oceny sytuacji; obszar możliwości poruszania się zostaje ograniczony rejonami** zagrożeń |
|---|
4
duży
| pokrywa śniegowa jest słabo utrwalona na większości* stromych stoków |
wyzwolenie lawin jest prawdopodobne już przy małym obciążeniu dodatkowym*** na większości** stromych stoków; od przypadku do przypadku możliwe jest samorzutne schodzenie wielu średnich rozmiarów lawin, niejednokrotnie również dużych lawin |
poruszanie się wymaga dużej zdolności do lawinoznawczej oceny sytuacji; obszar możliwości poruszania się ulega bardzo znacznemu ograniczeniu |
|---|
5
bardzo duży
| pokrywa śniegowa jest na rozległym obszarze słabo utrwalona i w znacznym stopniu chwiejna |
należy spodziewać się samorzutnego schodzenia wielu dużych lawin, także na terenach o umiarkowanej stromiźnie |
poruszanie się jest na ogół niemożliwe |
|---|
| Znaczenie odnośników: |
| * | Bliższe dane zawiera raport (komunikat) lawinowy (np. wysokości bezwzględne, wystawa stoków, formy terenu). |
| ** | Wskazania w aktualnym raporcie (komunikacie) lawinowym. |
| *** | Obciążenie dodatkowe:
|
|
- duże, np. grupa narciarzy poruszająca się bez zachowania między nimi odstępów,
- małe, np. samotny narciarz lub piechur. |
źródło: http://zakopane.top.pl/meteo/
Przed wyjściem
Przed wyjściem w góry bezwzględnie należy sprawdzić aktualny komunikat pogodowy i lawinowy. Gdy ogłoszony zostanie 3 stopień zagrożenia lawinowego nie powinno się wychodzić powyżej górnej granicy lasu. Tatrzańska tragedia z 30 grudnia 2001 roku odegrała się właśnie przy trzecim stopniu zagrożenia.
Gdy warunki pogodowe umożliwiają wyjście na szlaki, przed opuszczeniem miejsca pobytu należy powiadomić gospodarzy (czy to w schronisku, czy na kwaterze prywatnej) o rejonie wycieczki i planowanej godzinie powrotu. Ułatwi to ewentualną akcję ratowniczą.
Należy sprawdzić zawsze ekwipunek. Niezbędne jest ciepłe ubranie (najlepiej włożyć do plecaka jeszcze jeden polar lub sweter), latarka - zimą bardzo szybko zapadają ciemności, a nawet krótka teoretycznie trasa może zabrać wiele godzin, termos z gorąca herbatą, czekan, raki, kijki teleskopowe lub narciarskie. Dobrze jest mieć naładowany telefon komórkowy i gwizdek do wzywania pomocy. Głos gwizdka jest bardzo dobrze słyszalny, dzięki czemu ratownicy szybciej dotrą na miejsce wypadku.
W domu należy także pozostawić ambicję, szczególnie jeśli nie jest się dobrze doświadczonym turystą. lepiej wcześniej zawrócić ze szlaku, niż narażać życie swoje i tych, którzy pospieszą na ratunek.
Na szlaku
Zawsze obserwuj pogodę. Załamane może przyjść w każdej chwili i nie wolno lekceważyć pierwszych znaków pogorszenia pogody. Wracaj do najbliższego schroniska. Najbardziej zagrożone na lawiny są zbocza południowe, najbardziej narażone na operację Słońca. Dlatego w góry należy wychodzić wcześnie, aby nagrzewające śnieg Słońce nie zwiększyło zagrożenia lawinowego.
Nie bój się używać sprzętu. Jednak trzeba najpierw nauczyć się nim posługiwać. Nieumiejętnie założone raki (w których trzeba nauczyć się chodzić), czy nieodpowiednie posługiwanie się czekanem może doprowadzić do wypadku. Pamiętaj, że od odpowiednio używanego sprzętu zależy Twoje życie!
Nie przeceniaj swoich sił. Zimą przejście szlaku, które latem zajmuje godziną, zimą może potrwać kilka razy dłużej. Nie staraj się niczego zdobyć na siłę. Zimą każdy, nawet najmniejszy błąd może doprowadzić do wypadku.
Zagrożenia
Lawiny
Każdy wie, czym może skończyć się zasypanie przez lawinę. Jednak nie jest człowiek zupełnie
bez szans. Nie powinien jednak czekać tylko na pomoc, ale starać się uratować się samemu. Co
radzą specjaliści?*
- Zdejmij plecak i narty
- Staraj się przebijać ku bocznej powierzchni lawiny
- Jeśli jest możliwe wykonywanie ruchów jak przy pływaniu, najlepszy jest styl grzbietowy
na dwa tempa, z plecami zwróconymi w kierunku naporu lawiny i podniesioną głową
- Trzymaj usta zamknięte. W lawinie z puszystego śniegu osłoń usta i nos odzieżą,
aby uformować przestrzeń powietrzną
- Oszczędzaj swe siły na czas, gdy lawina straci swój impet i zatrzyma się
- Musisz starać się przedostać do jakiejś przestrzeni z powietrzem w pobliżu powierzchni,
w przeciwnym razie twoje szanse przeżycia są minimalne
- Spróbuj przekopywać się powoli na powierzchnię
- Nie wpadaj w panikę!
*Rady Królewskiej Piechoty Morskiej wg. Petera Darmana w 'Podręczniku survivalu'
Ciemności
Chodzenie po górach zimą w ciemnościach jest bardzo niebezpieczne. Przed ich zapadnięciem zawsze staraj się wrócić do schroniska. Pamiętaj, że w plecaku musi się znaleźć miejsce na latarkę, najlepiej "czołówkę"/!
Wychłodzenie
Niska temperatura jest bardzo niebezpieczna. Nie możesz doprowadzić do
wyziębienia organizmu. Pamiętaj, że bardzo duża ilość ciepła zostaje wypromieniowana przez
głowę. Zapnij więc kołnierz i załóż czapkę. Na ręce nałóż rękawiczki lub schowaj je do
kieszeni. Nie można doprowadzić też do ochłodzenia stóp. W przypadku przymusowego postoju (np.
wypadek) aby obronić organizm przed wychłodzeniem należy się przykryć. Bardzo dobra jest
folia NRC, którą powinieneś mieć zawsze w apteczce. Przykrywając się folią zwróć uwagę na to,
aby błyszcząca jej strona była skierowana w kierunku ciała, a nie na zewnątrz.
Nie siadaj na zimnych przedmiotach (skałach, łańcuchach), zawsze podkładaj coś pod pupę.
Gdy wieje wiatr, a masz na sobie przepoconą koszulkę lepiej jest ją zdjąć i założyć
coś suchego.
UWAGA!
Wychłodzenie jest bardzo niebezpieczne! Obniżenie temperatury ciała o
kilka stopni może prowadzić do śmierci! Jeżeli znajdziesz się w sytuacji, gdy ktoś będzie
w takim stanie, należy niezwłocznie wezwać pomoc!
Wzywanie pomocy
Jeżeli masz telefon komórkowy, w miejscu gdzie przebywasz jest zasięg sieci - masz ułatwione
zadanie. Przed wyjściem w góry sprawdź czy masz zapamiętany numer GOPRu lub odpowiedniej służby
górskiej. Międzynarodowym numerem ratunkowym jest 112 - jednak nie działa on we wszystkich
sieciach! Przed zadzwonieniem po pomoc upewnij się, czy wiesz gdzie jesteś. Nie warto niepotrzebnie
zużywać baterii w telefonie, zastanawiając się podczas rozmowy gdzie się znajdujesz.
Jednak nie każdy turysta jest w posiadaniu komórki. Wtedy należy radzić sobie inaczej. Bardzo
pomocny jest gwizdek. Sygnał wzywania pomocy: 6 sygnałów dźwiękowych na minutę, następnie
minuta przerwy, 6 sygnałów itd. Odebranie sygnału pomocy: 3 sygnały na minutę, minuta
przerwy.
W nocy możesz używać także latarki. Wołanie o pomoc i zawiadomienie o usłyszeniu jest dokładnie
takie same jak w przypadku sygnałów dźwiękowych.
Do wzywania pomocy możesz także wykorzystać race, rakietnice i tp. Kolor czerwony oznacza
niebezpieczeństwo. Odpowiedzią powinien być kolor biały.
Pomocy możesz wzywać także sygnałem SOS w języku Morse'a: ...---... czyli trzy krótkie
sygnały, trzy długie i znowu trzy krótkie.
Gdy nadleci śmigłowiec i ktoś z grupy potrzebuje pomocy, jedna osoba powinna
stanąć w pozycji wyprostowanej, z uniesionymi do góry rękami. Sylwetka powinna tworzyć
literę 'Y' (Yes). Gdy pomoc jest niepotrzebna, jedną rękę unosimy do góry, drugą pozostawiamy
spuszczoną wzdłuż tułowia.
Telefony alarmowe GOPR i TOPR
- GRUPA KARKONOSKA GOPR
Stacja centralna (całodobowa):
ul. Sudecka 79, 58-500 JELENIA GÓRA, tel. (75) 752-47-34, tel. alarmowy 985
Stacje ratunkowe (całoroczne):
KARPACZ - dolna stacja kolejki krzesełkowej na Kopę, tel. (75) 761-65-33
KOPA - górna stacja kolejki krzesełkowej
HALA SZRENICKA - schronisko PTTK, tel. (75) 717-24-21
- GRUPA WAŁBRZYSKO-KŁODZKA
Stacja centralna (całodobowa):
ul. Poznańska 6, 58-303 WAŁBRZYCH, tel. alarmowy (74) 842-34-14
Stacje ratunkowe (całoroczne):
ul. Sanatoryjna 13, MIĘDZYGÓRZE, tel. (74) 813-52-26
- GRUPA BESKIDZKA GOPR
Stacja centralna (całodobowa):
ul. Dębowa 2, SZCZYRK, tel. (33) 817-82-08, tel. alarmowy 985
Stacje ratunkowe (całoroczne):
KLIMCZOK - dyżurka, tel. (33) 814-40-47
HALA MIZIOWA - dyżurka, tel. schr. (33) 861-24-20
MARKOWE SZCZAWINY - dyżurka, tel. schr. (33) 877-51-05
BRENNA WĘGIERSKI - dyżurka
- GRUPA PODHALAŃSKA GOPR
Stacja centralna (całodobowa):
al. Tysiąclecia 1, 34-700 RABKA, tel. (18) 267-68-80, tel. alarmowy 985
Stacje ratunkowe (całoroczne):
TURBACZ - schronisko PTTK, tel. (18) 266-77-80
NOWY TARG KOWANIEC - dyżurka, tel. (18) 266-59-80
SZCZAWNICA - dyżurka, tel. (18) 262-26-80
- GRUPA KRYNICKA GOPR
Stacja centralna (całodobowa):
ul. Halna 18, 33-380 KRYNICA, tel. alarmowy (18) 471-29-33
Stacje ratunkowe (całoroczne):
JAWORZYNA KRYNICKA - dyżurka, tel. schr. (18) 471-54-09
PRZEHYBA - schronisko PTTK, tel. (18) 442-13-90
- GRUPA BIESZCZADZKA GOPR
Stacja centralna (całodobowa):
ul. Mickiewicza 49, 38-500 SANOK, tel. alarmowy (13) 463-22-04
Stacje ratunkowe (całoroczne):
USTRZYKI GÓRNE - dyżurka, tel. (13) 461-06-06
POŁONINA WETLIŃSKA - schronisko PTTK, tel. 608-483-017
- GRUPA JURAJSKA GOPR
Stacja centralna (całodobowa):
Podlesice 5, 42-345 KROSZYCE, tel. (34) 315-20-00, tel. alarmowy 985
- TOPR
Stacja centralna (całodobowa):
ul. Piłsudskiego 63a, 34-500 ZAKOPANE, tel. alarmowy (18) 206-34-44
Stacje ratunkowe (całoroczne):
HALA GĄSIENICOWA - schronisko PTTK, tel. (18) 201-26-33
MORSKIE OKO - schronisko PTTK, tel. (18) 207-76-09
- SŁOWACKA HORSKÁ SLUBA
Stacje centralne:
Rejon Nizke Tatry - sever (Niżne Tatry - północ):
Dom HS - Jasna, 032 51 Demänovská Dolina, tel. (44) 559-16-78
Rejon Nizke Tatry - juh (Niżne Tatry - południe):
Dom HS - Tále, 997 01 Brezno, tel. (48) 619-53-26
Rejon Slovenský Raj (Słowacki Raj):
Dom HS - Slovenský Raj, 052 01 Spiská Nová Ves, tel. (53) 449-11-82
Rejon Orava (Orawa):
Dom HS - atliakova 2051, 026 01 Dolný Kubin, tel. (43) 586-31-04
Rejon Malá Fatra (Mała Fatra):
Dom HS - Vrátna, 013 06 Terchová, tel. (41) 569-52-32
Rejon Vel'ká Fatra (Wielka Fatra):
Dom HS - Donovaly, 976 39 Donovaly, tel. (48) 419-97-24
Rejon Západné Tatry - juh (Tatry Zachodnie - południe):
Dom HS - iarska Dolina, tel. (44) 558-62-18
Rejon Vysoké Tatry (Tatry Wysokie):
Dom THS - Starý Smokovec 23, 062 01 Starý Smokovec, tel. (52) 442-28-20
- CZESKA HORSKÁ SLUBA
Stacje centralne:
Rejon Kruné Hory:
Dom HS - Boi Dar, 362 62 Boi Dar, tel. 353-815-150
Rejon Jizerské Hory (Góry Izerskie):
Dom HS - Bedřichov 277, 468 12 Bedřichov, tel. 483-380-073
Rejon Krkonoe (Karkonosze):
Dom HS - pindlerúv Mlýn 260, 543 51 pindlerúv Mlýn, tel. 499-433-230
Rejon Orlické Hory (Góry Orlickie):
Dom HS - Jedlová 332, 517 91 Detné v Orlických Horách, tel. 465-391-100
Rejon Jeseniki:
Dom HS - Červenohorské Sedlo, Domaov 73, 790 85 Domaov, tel. 583-295-108
Rejon Beskydy (Beskidy):
Dom HS - Ondřejnicka 896, 739 11 Frýdlant nad Ostravici, tel. 558-677-393
Rejon umava (Szumawa):
Dom HS - pičák 56, 340 04 elezná Ruda, tel. 376-397-100
|
